NIP-normen i.v.m. assessments
Hieronder enkele artikelen uit de Beroepscode en de AST-NIP die voor ons van belang zijn.
Beroepscode voor psychologen (1998):
Schriftelijke rapportage: Een rapportage wordt schriftelijk uitgebracht, tenzij dat niet in overeenstemming is met het doel van de opdracht en bij aanvang van de opdracht wordt afgesproken dat de rapportage mondeling wordt uitgebracht.
Gelegenheid tot inzage voorafgaand aan de rapportage: De psycholoog biedt de cliënt de mogelijkheid tot inzage in de rapportage, voor zover die op hemzelf betrekking heeft, voorafgaand aan het uitbrengen van de rapportage aan derden. Als de rapportage feitelijk wordt uitgebracht, verschaft de psycholoog de cliënt desgewenst een afschrift, voor zover de rapportage op hem betrekking heeft.
Mondelinge rapportage aan derden: Als de opdracht inhoudt dat de rapportage mondeling wordt uitgebracht, wordt de inhoud met de cliënt besproken, voorafgaand aan het uitbrengen van de rapportage aan derden.
Correctie, aanvulling of verwijdering van gegevens in de rapportage: Op verzoek van de cliënt verbetert, vult aan of verwijdert de psycholoog de gegevens in de rapportage waarvan deze aannemelijk maakt dat ze onjuist, onvolledig of niet ter zake doende zijn, gezien de doelstelling van de rapportage. Het verzoek om correctie, aanvulling of verwijdering van gegevens in de rapportage wordt schriftelijk ingediend, dan wel in overleg met de cliënt door de psycholoog op papier gesteld.
Blokkeren van rapportage aan de externe opdrachtgever: De cliënt heeft in principe het recht rapportering aan de externe opdrachtgever te blokkeren. De cliënt heeft geen recht rapportering aan de opdrachtgever te blokkeren als deze een bevoegdheid heeft om een rapportage te eisen, ontleend aan een wettelijke regeling.
De psycholoog is verplicht de cliënt van te voren schriftelijk te wijzen op het feit dat hij in de huidige opdrachtrelatie al dan niet het recht heeft de rapportage te blokkeren. Als de cliënt niet het recht heeft de rapportage te blokkeren, dan stelt de psycholoog hem in de gelegenheid eventuele bezwaren tegen de rapportage op schrift te stellen en deze gelijktijdig met de rapportage naar de externe opdrachtgever te sturen.
De rapportage mag mondeling uitgebracht worden (ook naar de opdrachtgever) als dit van te voren afgesproken is. Van belang is dat de cliënt het recht heeft te weten welke gegevens er naar de opdrachtgever gaan. Op welke manier dit aan de cliënt bekend wordt gemaakt, hangt af van wat er van tevoren afgesproken is; dit zou dus mondeling kunnen. Als de cliënt het niet eens is met de rapportage en hij/ zij kan (schriftelijk, dan wel mondeling in overleg met de psycholoog)) aannemelijk maken wat onjuist, onvolledig of niet ter zake doende is, dan verbetert, vult aan of verwijdert de psycholoog de rapportage. Daarnaast heeft de cliënt het recht de rapportering te blokkeren. De cliënt heeft ook het recht om eventuele bezwaren op schift stellen en deze gelijktijdig met de rapportage naar de opdrachtgever te sturen.
Algemene Standaard Testgebruik (AST) (2004):
Een uitwerking van de Beroepscode van het NIP. De AST-NIP verschaft richtlijnen. Het NIP is van mening dat de AST-NIP naar zijn aard zou moeten gelden voor de beroepsuitoefening van alle psychologen. Het NIP heeft grote bezwaren tegen het uitoefenen van de psychologie, inclusief testgebruik, door diegenen die daartoe de benodigde kennis en vaardigheden missen en door psychologen die zich niet verplichten aan de Beroepscode. De AST-NIP geldt alleen voor NIP-psychologen en de gebruikte tests moeten door de Cotan (Commissie testaangelegenheden) goedgekeurd zijn.
Dezelfde informatie voor opdrachtgever en cliënt: Als er sprake is van een externe opdrachtgever, dient de psycholoog zich, voor de aanvang van de professionele relatie er van te vergewissen. Dat zowel de opdrachtgever als de cliënt of het cliëntsysteem over dezelfde informatie beschikken wat betreft doel en opzet van de professionele relatie en de voorgenomen werkwijze.
Afname van tests: Juist bij computerafname dient de psycholoog zich er van te vergewissen dat hij te allen tijde verantwoording kan afleggen over de wijze waarop zijn uitspraak tot stand is gekomen. Dit betekent dat hij zich dient te onthouden van programma’s die op voor hem onbekende wijze uitkomsten (testuitslagen en/of psychologische rapporten of fragmenten) genereren.
Dat de cliënt en de opdrachtgever dezelfde informatie krijgen, moge duidelijk zijn. Wat betreft het gebruik van computertests: men moet dus goed weten hoe bepaalde uitkomsten gegenereerd zijn en hier verantwoording over kunnen afleggen.
NVP (Nederlandse Vereniging voor Personeelsmanagement & Organisatieontwikkeling):
De NVP vermeldt op haar site dat een psychologisch onderzoek of assessment slechts kan plaatsvinden door of onder verantwoordelijkheid van een psycholoog met inachtneming van de richtlijnen van het NIP. De psycholoog behoeft toestemming van de sollicitant om de resultaten van het onderzoek aan de opdrachtgever (de arbeidsorganisatie) te kunnen verstrekken.

